Bab-ı Hümayun

Topkapı Sarayı’nın on üç civarında kapısı olduğu sanılmaktadır. Bu kapıların birçoğu günümüze kadar gelmemiştir. Saray’ın Bab-ı Hümâyûn Kapısı, Ayasofya’nın denize bakan tarafında ve buradaki III. Ahmet Çeşmesi’nin karşısındadır. Bu kapı, sarayın ana giriş kapısıdır. Padişahlar saraya bu kapıdan girip çıktığı için Saltanat Kapısı olarakta bilinmektedir. İlk olarak Fatih Sultan Mehmet döneminde inşa edilmiş ve günümüze kadar birçok onarımdan geçmiştir.
Bu kapı Osmanlı Dönemi’nde sabah ezanı ile açılır, yatsı ezanı ile kapatılırdı. Kapının üzerinde Fatih Sultan Mehmet’in tuğrası ve ilk yapıyı 1478 olarak tarihleyen bir yazıt yer alır. Ali b. Yahya Sufi’nin imzasını taşıyan mermer kabartma olarak yazılmış Besmele ve İnne’l Müllekine ayetinin bulunduğu yaldızlı kitabenin tam metni şu şekildedir;

Alay Köşkü

Alay Köşkünün bulunduğu yerde 16. yüzyıl’da ahşap bir köşk bulunuyordu. Köşkün bugünkü binası 1820 yılında Sultan II. Mahmud (1808-1839) tarafından yaptırılmıştır. Alay Köşkü, Padişah ve erkanının resmi geçitleri izleyebilmesi için yaptırılmıştır.
Sarayın surlarının bir köşesinde Gülhane Parkı’nın içinde kalan köşkün cadde üzerinde yer alan pencere kemerlerinde Hattat Mustafa İzzet Efendi’nin siyah taş üzerinde altın yaldızlı madeni harflerle yazılmış manzum bir eseri de bulunmaktadır. Karşısında Sadrazam’ın devlet işlerini yürüttüğü Bâb-ı Âli Kapısı bulunmaktadır.
Taş konsollar üzerinde çokgen planlı ve yedi cepheli, etrafı pencereli olan köşk, büyük ve tek bir salondan ibarettir.