Özel Arama

9 Mayıs 2010 Pazar

UMMAN'LA İLGİLİ MUHTELİF BİLGİLER


Oman’da Yabancı Sermayeli Şirket Kurmaya Yönelik Bilgiler:

Yabancı Yatırımların ülkeye girişi ve yabancı tüzel kişilerin Oman’da kurulu bir şirketi yönetmeleri için gerekli yasal düzenlemeler, 102/94 sayılı “Yabancı Sermaye Yatırım Kanunu” (FCIL) (Sultani Decree) ile belirlenmiştir. Bu yasal düzenlemeye göre, hissedarları Oman vatandaşı ve yabancı ülke vatandaşı olan bir şirket, karma (mixed) ticari şirket olarak adlandırılmaktadır. FCIL Kanunu’na göre, Oman vatandaşı olmayan gerçek yada tüzel kişilerin Oman’da ticari, sanayi ya da herhangi bir iş faaliyetinde bulunmaları için öncelikle Oman Ticaret ve Sanayi Bakanlığı’ndan yabancı sermaye yatırım lisansı almaları gerekmektedir. Karma şirketlerin kurulmaşı için gereken minimum sermaye miktarı 150,000 Oman Riyali (yaklaşık 400,000 Amerikan Doları) civarındadır. Söz konusu Kanun geregince, yabancı hissedarlı şirket kurulabilmesi için yabancı sermaye miktarına bağlı olmak üzere üç aşamalı onay süreci bulunmaktadır. Yabancı hisse payının şirket toplam sermayesinin % 49’undan az olduğu durumları kapsayan ilk aşama, Ticaret ve Sanayi Bakanlıgı’ndan alınan onaydır. Yabancı hissedarların payı toplam sermayenin % 65-70’i oranında ise ikinci asama olarak Yabancı Sermaye Yatırım Komitesi’nin onayı gerekmektedir. Son aşama ise yabancı hisse paylarının toplam sermayenin %70’inden fazla olduğu durumları içermekte olup, bu durumda Bakanlar Konseyi’nin onayının alınması zorunludur. FCIL, bir şirkette %100 yabancı sermaye bulunmasına izin vermektedir. Ancak, yabancı hissedar Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinden olmadığı sürece bu orandaki bir katılımın onay alması oldukça zordur. Vergilendirme: Yabancı hisse payı toplam şirket sermayesinin %70’ini geçmediği sürece, Oman’da bulunan şirketler aynı oranda vergiye tabidir. Buna göre, yabancı hisse payı %70 veya bu oranın altında olan şirketler için elde edilen kar oranının ilk 30,000 Oman Riyali vergiden muaf olup, geri kalan miktar için uygulanan vergi oranı %12’dir.

Yabancı hisse payı %70’in üzerinde olan şirketler veya şubeler için uygulanan vergi oranı elde edilen kar oranına göre karın %30’una kadar çıkmaktadır.

6-3 Körfez İşbirliği Konseyi

Körfez bölgesinde istikrar ve ekonomik işbirliği sağlamak amacıyla 1982 yılında kurulan Körfez İşbirliği Konseyi (KİK-Cooperation Council for the Arab States of the Gulf),BAE, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Oman ve Suudi Arabistan olmak üzere 6 ülkeden oluşmaktadır. Bu altı ülke arasında 2003’dan bu yana gümrük birliği uygulaması başlatılmıştır. Körfez ülkeleri 2010 yılı itibariyle daha gelişmiş bir ekonomik entegrasyona gitmeyi, tek pazar uygulamasına ve ortak para birimine geçmeyi hedeflemektedir.

Gümrük Birliği kapsamında bu altı ülke, istisnalar dışındaki mallar için, diğer ülkelere % 5 gümrük vergisi uygulamaktadır. İstisnalar; gümrük vergisinden muaf ürünler, ikili anlaşmalar uyarınca gümrük vergisine tabi ya da muaf olan ürünler ve % 100 gümrük vergisine tabi olan, tütün, domuz eti ve alkollü içecekler gibi ürünlerdir. Ayrıca her ülkenin ilk etapta Gümrük Birliği uygulaması dışında tutulacak olan ve toplam 417 ürünü kapsayan hassas listesi bulunmaktadır. Bütün ürünlerde Gümrük Birliği uygulamasına 2005 yılında geçilmiştir.

2.7 milyon km2 alana, 36 milyon nüfusa, 500 milyar dolara yakın milli gelire sahip olan KİK ülkeleri enerji kaynakları açısından son derece zengindir. Bölge ülkeleri sahip oldukları enerji kaynakları paralelinde 12 bin dolar ile 25 bin dolar arasında kişi başına milli gelire sahiptirler. 2004 yılı itibariyle ithalatlarının toplamı 113 milyar dolar civarındadır. Türkiye’nin bu ülkelere ihracatı ise aynı yıl itibariyle 2.3 milyar dolardır. Bu miktar, Körfez ülkelerinin toplam ithalatının % 2’sine denk gelmektedir. Türkiye’nin bu büyük pazardan % 2 gibi küçük bir pay alması elbette son derece yetersizdir. Sürekli büyüyen ekonomileri ve zengin pazarları nedeniyle, Körfez ülkeleri ile daha sıkı ticaret ve yatırım ilişkilerinin kurulması Türkiye için son derece yararlı olacaktır. Bunun için de adı geçen ülkeler hakkında işadamlarının daha fazla bilgi sahibi olmaları gerekmektedir.

6-4 ABD ile Serbest Ticaret Anlaşması:

ABD ile Oman Sultanlığı arasında 19 Haziran 2006 tarihinde bir Serbest Ticaret Anlaşması imzalanmıştır. Ancak, alınan bilgilere göre Oman tarafının özellikle patent ve telif haklarına ilişkin bazı düzenlemeleri sonuçlandırmadığı gerekçesiyle Anlaşma henüz yürürlüğe girmemiştir. Söz kounusu Anlaşma hakkında daha geniş bilgiiçin:http://ustr.gov/assets/Document_Library/Fact_Sheets/2005/asset_upload_file189_8115.pdf adresi ziyaret edilebilir.


BÖLÜM II

DIŞ TİCARET:

1-Dış Ticarete İlişkin Düzenlemeler:         
1-1 Gümrük Vergileri:

Oman KİK üyesi olduğu için Ortak Gümrük Tarifesi uygulamaktadır. Tüm KİK üyesi ülkelerde bazı istisnalar hariç %5 genel bir gümrük vergisi uygulanmaktadır. Oman’da KDV uygulaması bulunmamamaktadır.

1-2 Gümrük vergileri ile korunan mallar: Omanda yetişen bazı ürünlerde nisbeten daha yüksek bir koruma uygulanmaktadır. Bunlar: misket limon (lime) %100, hurmalar %20 ve taze muz %25’tir.

1-3 Özel gümrük vergisi uygulanan mallar: Domuz etinde, alkollü içeceklerde, tütün ve tütün ürünlerinde  %100 gümrük vergisi uygulanmaktadır.

1-4 Gümrük vergisinden muaf mallar:

-Canlı hayvanlar (yenebilir olanları)
-Soğutulmuş veya dondurulmuş etler (domuz eti hariç)
-Her  türlü süt ürünleri (tatlandırılmış olanlar hariç)
-Tereyağı, tohumlar
-Fideler ve kesme bitkiler
-Taze sebzeler ve meyveler (muz, hurma, limon hariç)
-Pirinç, buğday, arpa, susam
-Pişirme yağları ve hertürlü yağ (domuz yağı hariç)
-şeker
-Petrol rafine ürünleri
-Tarım ilaçları
-Hertürlü kitap ve basılı ürünler mühendislik çimleri
-Tarım makinaları ve teçhizatı
-Hayvan yemleri
-Altın külçeler
-Gübre
-Devlet ithalatına konu olan mallar
-KİK ülkelerinde üretilen mallar da gümrük vergisinden muaftır. Ancak, üretim ispat dökümanlarının gösterilmesi gerekmektedir.

1-5 İthali Yasak Olan mallar: Silah ve mühimmat, patlayıcılar, uyuşturucu maddeler ve bunların hammaddeleri, pornografik yayınlar, alkollü içecekler (özel izinle yapılabilmektedir) boş faturalar, radyo alıcı verici ve  telgrafçılık malzemeleri, soğuk çelik bıçaklar sahta paralar vs. Maddelerin ithalatı yasaktır. İthali yasak maddeler ve ithalata ilişkin düzenlemeler hakkında daha geniş bilgi için http://www.rop.gov.om/english/dg_customs_conditions.asp adresi ziyaret edilebilir.

1-6 Zorunlu İthalat dokümanları:

Genel Kargo için:

-Gerçek değerinde hazırlanmış yasal fatura
-Menşe şehadetnamesi
-Paketleme listesi   
-Konşimento ve/veya havayolu faturası

 Kereste, Kontraplak, pirinç, tarım ürünleri ve meyveler için:

-Genel kargo için gereken dokümanlara ilave olarak Bitki Sağlığı Sertifikası istenmektedir.

İşlenmiş Gıda Ürünleri (çay, kahve, bisküviler, çikolatala vb.) için:

-Genel kargo için gereken dokümanlara ilave olarak Sağlık Sertifikası istenmektedir.

Et ve Dondurulmuş Ürünler:

-Genel kargo için gereken dokümanlara ilave olarak Et ürünleri için . Helal Sertifikası istenmektedir.

1-7 İthalatçılardan İstenen Dokümanlar:

-Gümrük kod numarası
-İthalatçılar gümrük kodunu almak için Gümrüklere kayıt olmak zorundadırlar.
-Başvuru formunun bir örneği ile ithalat lisanslarını da göstermeleri gerekmektedir.
-Ticaret ve Sanayi Bakanlığınca verilen Ticaret  Kayıt Sicilinin bir kopyası
-Ticaret ve Sanayi Bakanlığınca verilen İthal Lisansının bir kopyası     
-Gümrük Departmanı tarafından ilave olarak, Gümrük İthalat Giriş Faturası istenmektedir.

Önemli Bazı Hususlar:        

-Canlı veya kesilmiş hayvanlar, tavuk ve kuşlar, süt, süt ürünleri ve yumutalar, bütün taze ve dondurulmuş gıda ürünleri ile gübre, tohumlar vb. ürünlerin çekilmeden önce veteriner karantinasından geçmesi gerekmektedir.
-Teneke kutu içerisinde gelen bütün ürünler sağlık karantinasından geçmek zorundadır.
-Kitaplar, gazeteler, dergiler vb. ürünler için Enformasyon Bakanlığı’ının izni gerekmektedir.
-Her türlü sinema filmi, ticari amaçlı görsel kaset, cd ve diskler için ithalattan önce Milli Kültür ve Miras Bakanlığından onay alınması gerekmektedir.
İlaç ve Tıbbi malzemeler için Sağlık Bakanlığı onayı alınmaktadır.

Ticari Faturada Olması Gereken Bilgiler:

-Malların tam olarak tanımlanması
-Doğru değer bildirimi
-Paket sayısı
-Yükleme bildirimi
-Menşe ülkesi
-Üretici adı ve adres bilgileri

Menşe Şehadetnamesinde Olması Gereken Bilgiler:

-Malların tam olarak tanımlanması      
-Paket sayısı
-Menşe ülkesi
-Üretici adı ve adres bilgileri
Paketleme Listesi:

-Malların tam olarak tanımlanması
-Paket sayısı, net ve brüt ağırlıkları
-Kargounun boyutu

Bitki Sağlığı Sertifikası: İhracatçı ülkenin Tarım Bakanlığı tarafından bitki ve bitkisel ürünlerin uygun olup olmadığını, karantina zehirlerini ve ilaç kalıntılarını içermediğini gösterir belgedir.

Sağlık Sertifikası: İhraçatçı ülkenin ilgili sağlık yetkililerince işlenmiş gıda ürünlerinin sağlıklı olduğunu gösteren belgedir.

Dioksin Sertifikası: İhraçatçı ülkenin Gıda Tetkik Enstitüsü yahut benzeri organlarınca hazırlanan bir belgedir.

Radyasyon Aktivite Sertifkası: İlgili ihracatçı ülkenin sağlık departmanı radyasyon önleme birimlerinden alınması gereken bir belgedir.

Helal Sertifiakası: Et ve et ürünleri eğer Türkiye, Mısır gibi müslüman bir ülkeden ithal ediliyorsa Helal Sertifikası yerine sağlık sertifikası yeterli olmaktadır. Ancak gayrı müslim bir ülkeden tihal ediliyorsa o ülkede veya komşu ülkelerinde bulunan yetkili ve tanınmış Helal Sertifası veren bir kuruluş veya merkezden söz konusu sertifikanın alınması gerekmektedir.

Gümrük Giriş Faturası:

Bu belge Gümrük idareleri tarafından doğrulanan ve ayrıca kargonun çekilmesi için gereken bir belge olup aşağıdaki bilgileri içermelidir.

-Konişmento veya hava yolu faturası numarası
-Taşıyıcının ismi
-Varış tarihi
-Yükleme limanı
-Tahliye limanı-
-Malların tanımı
-Kalite ve paketleme bilgileri
-G.T.İ.P
-Marka ve sayıları
-Ağırlık ve ölçüleri
-Ülke menşei
-Yabancı para değelerleri
-Döviz kuru
-Oman riyali karşılığı CIF değeri


2- OMAN’IN DIŞ TİCARET TABLOSU

Oman hızla büyüyen bir ekonomi olduğu için buna paralel olarak ithalatı ve ihracatı da artmaktadır. Aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere Oman’ın 2007 yılında ihracatı bir önceki yıla göre %14,5 oranında, ithalatı ise %46,6 oranında artmıştır.      
                                                       1000 $
A
İHRACAT
2007
2006
%cha
1-
Petrol&Doğal gaz
18,605.928
17,338.374
7.3

 Ham petrol
14,326.74
14,262.24
0.5

Rafine petrol
1,202.28
122.292
883.1

Likit gaz
3,075.876
2,953.068
4.2
2-
Petrol Dışı İhracat
3,330.006
2,096.25
58.9

Canlu hayvanlar
224.202
192.21
16.6

Madenler
1,161
557.28
108.3

Kimyasal Ürünler
455.886
357.846
27.4

Taş ürünleri, harç, çimento
107.844
90.816
18.8

Baz metaller
311.406
319.146
-2.4

Elektrikli makinalar
463.368
230.91
100.7

Diğerleri
606.042
348.042
74.1
3-
Re-Exportlar
2,588.514
1,978.086
30.9

Elektrikli makinalar
260.58
185.502
40.5

Diğer taşıma&ulaşım araçları
2,021.946
1,525.296
32.6

Diğerleri
306.246
267.288
14.6

Toplam İhracat:
24,524.706
21,412.71
14.5





B
İTHALAT




Canlı hayvanlar
521.418
396.288
31.6

Madenler
799.284
616.62
29.6

Kimyasal ürünler
728.334
528.9
37.7

Plastik&kauçuk ürünleri
547.476
386.742
41.6

Baz metaller
2,549.298
1,524.264
67.2

Elektrikli makinalar
4,107.102
2,543.622
61.5

Taşıtlar
4,076.916
2,830.776
44.0

Diğerleri
2,522.724
1,983.246
27.2

Toplam İthalat:
15,852.036
10,810.458
46.6

Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, Oman’ın en çok ihraç ettiği ürünler sırasıyla ham petrol, doğal gaz, madenler ve kimyasal ürünlerdir. Ithalatındaki başlıca kalemler ise sırasıyla elektrikli makinalar, taşıtlar, baz metaller ve kimyasal ürünlerdir. Ayrıca tabloda diğerleri içinde yer verilen 1 milyar dolara yakın gıda ithalatı bulunmaktadır.

2-1 Omanın en çok ithalat yaptığı on ülke: Birleşik Arap Emirlikleri (B.A.E.), Japonya, Hindistan, A.B.D., Almanya, Güney Kore, Sudi Arabistan, İngiltere, ÇHC ve Tayland’dır.

2-2 Oman’ın en çok ihracat yaptığı on ülke: Güney Kore, B.A.E., Japonya, Hindistan, İspanya, Sudi Arabistan, Tayvan, Katar, Yemen ve Hollanda’dır.
Oman Japonya ve G.Kore’ye temel olarak petrol satmakta ve bu ülkelerden özellikle de Japonya’dan ağırlıklı olarak taşıt ve bazı elektrikli ve elektronik eşyalar almaktadır. Toyota ülkeden en çok tutalan ve satılan binek otomobili markası olup sokakta görülen 2 taşıttan birinin Toyota olduğunu söylemek abartılı olmaz.

BÖLÜM III

1. TÜRKİYE İLE İKİLİ TİCARET VE EKONOMİK İLİŞKİLER

1-1. Yasal Altyapı

Anlaşmanın Adı

RG

İmza Tarihi

Ticaret ve Ekonomik, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Anlaşması
15.04.1996/22612
24 Aralık 1995 
TOBB ile Oman Ticaret ve Sanayi Odası Arasında İkili İşbirliği Protokolü

Aralık 1997
KEK I. Dönem Protokolü
13.05.1999/23694
30 Nisan 1998
KEK II. Dönem Protokolü
15.02.2000/23965
21 Eylül 1999
Sivil Havacılık Anlaşması Değişiklik Protokolü

21 Eylül 1999
Tarım Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı

21 Eylül 1999
Kültür,Eğitim,Enformasyon, Gençlik ve Spor Alanlarında İşbirliğine yönelik Mutabakat Zaptı

21 Eylül 1999
KEK III. Dönem Protokolü
08.08.2001/24487
28 Mayıs 2001
KEK IV. Dönem Protokolü
18.03.2004/25406
 13 Ocak 2004
Ticaret ve Ekonomik, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Anlaşması (Revize)

 13 Ocak 2004
Uluslararası Kara Yolu Taşımacılığı Anlaşması

13 Ocak 2004
Anlaşmanın Adı
RG
İmza Tarihi
Çevre Koruma Alanında İşbirliği Anlaşması 

13 Ocak 2004
İGEME ile Oman Yatırımların Teşviki ve İhracatı Geliştirme Merkezi (OCIPED) Arasında Mutabakat Zaptı
.
13 Ocak 2004
Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ve Oman Sultanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Spesifikasyonlar ve Ölçümler Genel Müdürlüğü (DGSM) Arasında Spesifikasyonlar ve Ölçümler
Alanında Teknik İşbirligi Programı

13 Ocak 2004

Türkiye-Oman Ortak Komite V. Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı

13 Eylül 2005
T.C.Tarım Bakanlığı ile Oman Sultanlığı Tarım ve Balıkçılık Bakanlığı Arasında Mutabakat Zaptı

13 Eylül 2005
T.C. Sağlık Bakanlığı ile Oman Sultanlığı Sağlık Bakanlığı Arasında Sağlık Alanında İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptı


24 Aralık 2005
Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması

31 Mayıs 2006
KEK VI. Dönem Protokolü

5-7 şubat 2007
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlasması

4 Şubat 2007
2. İkili Ticaret
                                    
Yıllar
İhracat
İthalat
Hacim
Denge
1998
21.630
65
21.695
21.565
1999
29.036
127
29.163
28.909
2000
24.508
20
24.528
24.448
2001
30.682
224
30.906
30.458
2002
31.373
72
31.445
31.301
2003
22.484
1.293
23.777
21.191
2004
29.094
1.386
30.480
27.708
2005
39.682
3.871
43.553
35.811
71.000
2.113
73.113
68.887
2007
92.000
24.330
116.330
67.670
2007 (Ocak-Mart)
15.877
15.532
31.409
345
2008 (Ocak-Mart)
43.473
2.624
46.097
40.849


  2-1 İhracat
                       

MADDE KODU
MADDE ADI
2006
2007
%DEĞ.
%PAY
72
Demir ve çelik
17,760,528
27,445,894
54.5
29.9
85
Elektrikli makina ve cihazlar,aksam ve parçalari
16,236,129
20,150,597
24.1
21.9
94
Mobilyalar,aydinlatma,reklam lambalari,prefabrik yapilar
933,669
7,784,715
733.8
8.5
84
Nükleer reaktörler,kazan;makina ve cihazlar,aletler,parçalari
5,361,611
7,132,301
33.0
7.8
73
Demir veya çelikten eşya
1,648,582
4,652,621
182.2
5.1
20
Sebze,meyva,bitki parçalari,sert kabuklu yemiş konserveleri
4,238,860
4,486,853
5.9
4.9
87
Motorlu kara taşitlari,traktör,bisiklet,motosiklet ve diğer
3,165,407
3,128,276
-1.2
3.4
57
Halilar ve diğer dokumaya elverişli maddeden yer kaplamalari
1,748,034
2,660,578
52.2
2.9
44
Ağaç ve ağaçtan mamul eşya;odun kömürü
3,315,872
1,775,071
-46.5
1.9
64
Ayakkabilar,getrler,tozluklar vb eşya ve aksami
1,343,200
1,174,480
-12.6
1.3
68
Taş,alçi,çimento,amyant,mika vb maddelerden eşya
1,480,404
1,143,436
-22.8
1.2
39
Plastik ve plastikten mamul eşya
1,282,196
1,079,574
-15.8
1.2
40
Kauçuk ve kauçuktan eşya
1,233,584
980,323
-20.5
1.1
34
Sabunlar,yüzey aktif organik maddeler,yikama-yağlama madde.
29,058
137,892
374.5
0.2

2-2 İthalat




2006
2007
DÖRTLÜ
DÖRTLÜ ADI
MİKTAR (Kg)
DOLAR
MİKTAR
(Kg)
DOLAR
7207
Demir/alaşimsiz çelikten yari mamuller
34,991,580
14,926,565
40,000,000
20,860,000
8544
İzole edilmiş tel, kablo; diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; fiber optik k
2,731,015
11,260,597
3,057,754
14,072,978
9406
Prefabrik yapilar
0
0
3,486,065
6,461,196
7214
Demir/çelik çubuklar (sicak haddeli, dövülmüş, burulmuş, çekilmiş)
5,311,000
2,777,392
10,803,000
5,732,667
2002
Domates (sirke/asetik asitten başka usullerle hazirlanmiş)
4,793,180
4,178,799
4,309,970
4,463,827
8537
Elektrik kontrol, dağitim tablolari, mücehhez tablolar
3,262
76,179
134,364
2,953,194
7303
Dökme demirden tüpler, borular, içi boş profiller
0
0
502,362
2,081,375
8504
Elektrik transformatörleri, statik konvertisörler, endüktörler
64
4,411,593
122
1,925,455
8474
Toprak, taş, metal cevheri vb. Ayiklama, eleme vb. İçin makineler
221,570
906,071
430,576
1,575,718
5703
Tufte edilmiş halilar, tufte edilmiş (yer kaplamalari)
366,030
1,106,917
498,775
1,554,522


159,658
1,106,917
215,273
1,554,522
4403
Yuvarlak ağaçlar
6,348
3,170,530
2,977
1,507,105
7308
Demir/çelikten inşaat ve aksami
339,542
878,352
580,991
1,403,935
8703
Otomobili, steyşin vagonlar, yariş arabalari /adet
163
1,810,302
98
1,114,565
5702
Dokunmuş halilar, yer kaplamalari (kilim, sumak, karaman vb)
179,120
641,117
325,187
1,106,056


69,484
641,117
133,759
1,106,056
6802
Yontulmaya, inşaata elverişli işlenmiş taşlar (kayagan hariç)
2,798,296
1,458,958
2,223,140
1,097,597
6403
Ayakkabi; yüzü deri, tabani kauçuk, plastik, tabii, suni vb kösele
38,049
828,553
49,698
1,031,171

MADDE KODU
MADDE ADI
2006
2007
%Pay
271019410011
Motorin (ağirlik olarak kükürt orani %0, 05'i geçmeyen)
0
12.535.261
51,5
390210000000
Polipropilen (ilk şekilde)
0
9.672.647
39,7
281410000000
Saf amonyak
0
830.181
3,4
290410000011
Benzensülfonik asitler ve tuzlari
0
70.837
0,3
340211909011
Lineer alkil benzen sülfonik asitler; anyonlu
0
65.804
0,3
680291900014
Traverten; parlatilmiş, süslenmiş/işlenmiş, fakat heykeltraşlik çalişmasi yapilma
0
24.768
0,1
200290910000
Domates; kuru madde>%30, ambalaj>1 kg, sirkesiz, konserve edilmiş
0
36.444
0,1
030342320000
Sari yüzgeç.orkinos; içi temiz, tane =<10 kg, hülasa, 1604'deki ür. İmalinde kul.
0
48.786
0,2
294110100011
Amoksilin trihydrate
756.004
287.963
1,2
030269610000
Deniz mercan baliklari (taze/soğutulmuş)
4.336
26.185
0,1
030269990000
Diğer deniz baliklari (taze/soğutulmuş)
4.311
24.814
0,1
294110200011
Ampisilin trihydrate
221.205
198.214
0,8



2-3 2007 Yılında 1 milyon doların üzerinde ihracat yaptığımız Ürünler


3. İKİLİ TİCARETİN DEĞERLENDİRİLMESİ

3-1  2007 Yılı Değerlendirmesi

  • 2007 yılında ülkemiz ürünlerini tanıtıcı mahiyette fuar, ticaret heyeti vb. hiç bir etkinlik olmamasına rağmen, Oman’a olan ihracatımız 2006 yılındaki 71 milyon dolar seviyesinden 2007 yılında değer bazında yaklaşık %30 bir artışla 92 milyon dolar seviyesine çıkmıştır.

  • Söz konusu artış trendi 2008 yılında da hızlanarak devam etmektedir. 2007 yılı ve 2008 yılı Ocak-Mart dönemlerini kıyasladığımızda ihracatımızın yaklaşık %276 artışla 15,877 bin dolardan 43,473 bin dolara yükseldiği görülmektedir.

  • Oman’a çok çeşitli mallar ihraç edilmektedir. Ancak, ihracatımızda yüksek değere sahip başlıca kalemler; demir çelik ürünleri, prefabrik yapılar, elektrik kabloaları ve diğer her  türlü kablolar, elektrik kondensatörleri ve tabloları, borular, madenler (başta mermer olmak üzere), her türlü inşaat malzemeleri, dökme halinde domates salçası, taşıtlar, halılar, ve ayakkabılardır.

  • Oman’dan ithalatımız genel olarak bazı petro-kimya sanayi ürünleri ile balıkçılık ürünlerinden ibarettir. Ancak, 2007 yılında 12,6 milyon dolarlık motorin ithal edilmiştir. Yetkililerden edinilen bilgilere göre bu durum, elde olan fazla stoğun satılması sonucu ve bir defaya mahsus bir ticarettir. Bu sebeple, Oman’dan ithalatımız 2006 yılında 2 milyon dolar iken 2007 yılında 24,3 milyon dolara çıkmıştır. Bu ithalatın içinde motorinin payı %51,5’tir. Diğer büyük artış kaydeden kalem ise %39.7 oranındaki artışıyla polipropilen (ilk halde) olmuştur. Ayrıca 2006 yılında hiç ithalatı olmayan 2007 yılında ise 830 bin dolarlık ithalat yaptığımız saf amonyak Oman tarafında ülkemize yapılan başlıca ihracat kalemlerini oluşturmaktadır.
                          
3-2  Genel Değerlendirme ve Öneriler

  • Oman, oldukça küçük bir nüfusa sahip olmasına rağmen, kişi başına düşen yaklaşık 19 bin dolar civarındaki gelir seviyesi ve nihai tüketim mallarına dayalı ithalatı ile ihracatçı firmalarımız için Körfez bölgesinin önemli pazarlarından birini teşkil etmektedir. Bununla birlikte, ülkemizin Oman’ın  toplam ithalatı içindeki payı 2007 yılı itibariyle % 0,58 gibi çok düşük bir seviyede seyretmektedir.

  • Körfez Krizi sonucunda BM tarafından Irak’a uygulanmaya başlanan ambargo ve daha sonrasında Irak’ın içinde bulunduğu durum nedeniyle, Körfez ülkelerine karayoluyla yapılan ihracatta kullanılan Irak güzergahı 1990 yılından itibaren kapanmış bulunmaktadır.

  • Bu nedenle, halen Oman da dahil olmak üzere Körfez Ülkelerine yapılan karayolu taşımalarında Suriye-Ürdün-S.Arabistan transit güzergahı kullanılmaktadır. Ancak, güzergahtaki ülkelerde karşılaşılan gümrük sorunları ve bürokratik engeller, Körfez Ülkelerine yönelik ihracatımızı olumsuz yönde etkilemektedir. Bu durum, Oman’a yapılan ihracatımızın daha üst düzeylere çıkmasını engellemektedir.

  • Dubai’ye yakın olması, Dubai’nin gerek nüfusu, gerek ticari canlılığı ve gerekse diğer sunduğu avantajlar nedeniyle diğer ülkeler gibi ülkemiz ihracatçıları için de bir hub olarak kullanılması Omana olan ihracatımızda başlıca handikaplardan biridir. Oman’ın nüfusunun azlığı nedeniyle Türk ihracatçıları Oman pazarına yeterince önem vermemekte, daha çok Dubai’ye yönelmektedirler. Dubai’den ithalat Omanlılar için de daha cazip olmaktadır. Çünkü karayoluyla bir gün içerisinde gidip alışveriş yaparak geri dönebilmektedirler. Dolayısıyla Türk ürünlerinin önemli bir bölümü de re-export yoluyla Dubai’den BAE orijiniyle gelmektedir. Nitekim Oman Ulusal Ekonomi Bakanlığı’nın verilerine göre 2007 yılında Omana olan ihracatımız 153 milyon USD olarak gerçekleşmiştir.

  • Oman’la ilgili özellikle tüketim mallarına yönelik önemli bir handikap da Oman’da yaşayan ve büyük çoğunluğu Hintlilerden oluşan yabancı nüfustur. Büyük bir nüfus kitlesinin bulunması, orta yönetici grubun çoğunlukla Hindistan kökenli olması, coğrafi- tarihi yakınlık ve geleneksel ticaret ortağı olması nedeniyle bir çok tüketim maddesi Hindistan’dan ithal edilmektedir.

  • Oman’a yönelik ihracatımızın geliştirilmesinde diğer Körfez ülkelerinde olduğu gibi ürün ve firma tanıtımı konusu da önem taşımaktadır. Bu çerçevede firmalarımızın yapabileceği iki önemli husus bulunmaktadır: 1. Omandaki fuarlara ve Omana yapılacak ticaret heyetlerine katılmak. 2. Oman Ticaret ve Sanayi Odası’nın http://www.chamberoman.com/test_ST_a1.asp adresine girerek ilgili olduğu alandaki firmalara ve irtibat bilgilerine ulaşmak ve sözkonusu firmalara ürünlerini ve firmalarını tanıtıcı mahiyette broşürler göndermektir.

  • Oman’a doğrudan ihracat imkanlarının artırılması ve ticarete konu olan malların çeşitlendirilmesi bakımından ihracat potansiyelimiz ve ihraç ürünlerimizin Oman pazarında etkin bir şekilde tanıtılmasında yarar görülmektedir. Bu amaçla, Oman’da düzenlenmekte olan Uluslararası Muskat Fuarı ve diğer uluslararası fuarlara sağlanan katılımın yanısıra, Türk ihraç ürünlerine yönelik özel bir fuar düzenlenmesi ve ticaret heyeti ziyareti gerçekleştirilmesinde büyük yarar görülmektedir. 

  • Diğer taraftan, ihracat ile ilgili belgelerin Oman Konsolosluğunda onaylatılması zorunluluğu zaman ve maddi kayıplara neden olmaktadır. Ayrıca, Oman’a ihraç edilen malların üretiminde, İsrail menşeli hammadde kullanılmadığının belgelenmesi gerekmektedir. Oman Konsoloslukları tarafından yapılan bu işlem yaklaşık bir hafta sürmektedir. Söz konusu prosedürün daha çabuklaştırlması gerekmektedir.

  • Oman yılda yaklaşık 1 milyar dolarlık gıda ithalatı yapmaktadır. Bunun içerisinde ülkemizin payı son derece düşüktür. Ülkemizin Oman’a yaptığı gıda ihracatı domates salçası, bir kaç bisküvi çeşidi, şeker, lokum ve bir kaç çeşit meyveden ibarettir. Oman piyasasında sebze ve süt ürünlerimiz hiç bulunmamamaktadır. Oysa, ABD ve bütün Avrupa ülkelerinin ürünleri piyasa da bulunabilmektedir. Ürünlerimizin hem lezzet ve kalite hem de fiyat açısından sözüedilen ülkelerin ürünleriyle rahatça rekabet edebileceği düşünülmektedir. Yaş meyve ve sebze için tek sorun deniz yolunun çok uzun olması ve kara yolunda yaşanan sıkıntılardır. Bu sebeple, hava kargo sisteminin kullanılması imkanlarının araştırılması gerekmektedir.

  • Oman’da 11’i faal 13 Türk şirketi faaliyet göstermektedir. Üstlendikleri  projeleri başarıyla bitiren yahut sürdüren şirketlerimiz ülkemiz imajına ciddi katkıda bulunmaktadırlar. Bu nedenle bir çok Omanlı firma yeni projleler için Türk ortaklar aramaktadır. Bu çerçevede, firmalarımızın Oman İhale Kurulunun www.tenderboard.gov.om adresindeki ihalelerini takip etmelerinde yarar vardır.

  • Özetle, Oman Sultanlığı ile olan ticaretimiz hacim ve değer bakımından hala potansiyelin çok altında olmakla birlikte sürekli artan bir trend izlemektedir. Özellikle inşaat-elektrik malzemeleri, makina ve gıda sektörlerinde ihracatçılarımız için Oman’da ciddi bir potansiyel söz konusudur. İhracat olasılığı yüksek olan diğer sektörler ise mobilya, ayakkabı ve tekstil-hazır giyim olarak sıralanabilir.

  • Omandaki ticaret ve yatırım fırsatlarının daha iyi tanıtılması bağlamında Türk-Oman iş Konseyi’inin daha aktif görev yapmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.


BÖLÜM IV

1.    Bazı faydalı linkler   

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder