Muş'ta İlhanlılar Dönemi

 Muş'ta Bir Park

Muş ve Malazgirt Moğollar’dan sonra İran, Doğu Anadolu ve Irak havalisinde kurulan İlhanlılar Devleti’nin idaresine geçti.
Ne var ki, Doğu Anadolu, hiçbir zaman Ahlatşahlar zamanındaki zenginliğine ve kültür yüksekliğine ulaşamadı.

Sürekli El Değiştiren Muş Toprakları

 Muş'ta Bir Cadde

Muş ve çevresi 1100'de Selçuklu hanedanlarından Melikşah’ın amcası Yakuti’nin oğlu olan Kutbettin İsmail’in kölesi Sökmen El-Kutbi, Ahlat’lıların daveti üzerine Ahlat’a gelerek Van Gölü çevresinde Ahlatşahlar Beyliği’ni kurunca bu beyliğin sınırları içerisine katıldı.
Ahlatşahlar zamanında Muş, Malazgirt ve çevresi tamamen Türkleşirken Muş’da doğunun kalkınmış ve zengin şehirleri arasında yerini aldı.

Malazgirt Meydan Muharebesi ve Muş'ta Selçuklular Dönemi

Muş'ta Bir Cadde

Selçuklular Dandanakan Savaşında (1040) Gaznelileri yenip bir devlet olarak tarih sahnesine çıkınca Tuğrul Bey’in sultanlığı devrinde Abbasiler Selçukluların koruması altına girdiler.
Tuğrul Bey Selçukluların Doğu Anadolu’ya düzenledikleri seferlerden birinde Malazgirt’i kuşattı (1054) Bu seferle birlikte Selçuklularla Bizanslılar arasında Doğu Anadolu’daki hakimiyet mücadelesi başlamış oluyordu.
Sultan Tuğrul Bey’in ölümünden sonra Selçukluların başına geçen Sultan Alparslan, Malazgirt Kalesini ele geçirip, Suriye’ye yönelir.

Muş'ta Bagradiler Dönemi

Muş'ta Bir Cadde

Abbasilerin bu bölgedeki hâkimiyetleri zayıflayınca Muş ve çevresi Bagradiler'den Bagrad adlı prensin yönetim merkezi oldu.
Bagrad’ın Bağdat’a gönderilmesi üzerine bu prensin yönetiminden hoşnut olmayan Muş’lular ayaklandılar.
Ayaklanma sırasında Vali Yusuf Bin Ebi Said El-Mervazi öldürüldü.
Bu olaydan sonra Muş Bagrat Krallığına bağlandı.

Muş'ta Abbasiler ve Dönemi

Muş'tan Muhteşem Bir Manzara

Muş ve çevresi Emevi’lerden sonra Halifeliği ellerine geçiren Abbasilerin ilk yıllarında Avasım Bölgesi sınırları içinde yer aldı.
Sonraki yıllarda Abbasilerin yöredeki hâkimiyetleri zayıflayınca Muş ve çevresi Bagradiler'den Bagrad adlı prensin yönetim merkezi oldu.

MUŞ TARİHİ ANA SAYFA

MUŞ İLE İLGİLİ DİĞER BİLGİLER İÇİN TIKLAYINIZ...

KAYNAKÇA

Muş'ta Emeviler Dönemi

Tarihi Muş Konağı

Muş, Bitlis ve çevresi, Hz.Muaviye zamanında bir ara Bizans hâkimiyetine geçtiyse de Emevi’ler yöreyi yeniden denetimleri altına almakta gecikmediler.
Halife Abdülmelik zamanında Muhammed bin Mervan, Muş ve çevresini Diyarbakır Emirliğine, bu Emirliği de El Cezire Genel Valiliğine bağladı.

MUŞ TARİHİ ANA SAYFA

MUŞ İLE İLGİLİ DİĞER BİLGİLER İÇİN TIKLAYINIZ...

KAYNAKÇA

Muş'un Müslüman Araplar Tarafından Fethi

Muş'ta Tarihi Aslanlı Han

Müslüman Arap ordularının Anadolu’ya akınları 640’da başladı.
Halife Hz. Ömer devrinin sonlarına doğru 641’de İyaz bin Ganın komutasında Bir Müslüman Arap ordusu Bitlis, Ahlat ve Muş’u fethetti.
Habib bin Mesleme ve Selman bin Rabia bu bölgeye ikinci bir sefer düzenlediler. (642)

Muş'ta Bizanslılar Dönemi

Meşhur Muş Üzümleri

Muş ve çevresindeki Sasani hâkimiyeti İmparator Heraklios döneminde Bizans Ordularının Sasani kralı Şahbaraz’ı yenmesiyle sona erdi.
Bu arada, VII. yy başında gelişen Müslüman Arap akınları sırasında Arap komutanlarından Sa'd bin Ebî Vakkas, Sasani ordusunu bozguna uğratınca (637), Sasani devleti de çöktü.

Muş'ta Sasaniler Dönemi

Muş Mercimekkale Höyüğü

Part ve Pers kökenli Sasani hanedanından gelen I.Ardeşir’in İran’da kurduğu Sasaniler Devleti (MS 226), Doğu Anadolu’nun tarihinde yeni bir güç olarak ortaya çıktı.
Sasaniler, çok kısa bir süre içinde hâkimiyet alanlarını genişleterek Roma İmparatorluğunun en büyük rakipleri oldular.

Muş'ta Romalılar Dönemi

 Muş'ta Dede Parkı'ndan Bir Görünüm

Muş ve çevresi, uzun yüzyıllar Romalıların, Partların ve Ermeni derebeylerinin hâkimiyet mücadelelerine sahne oldu.
Doğu Anadolu’nun bu bölgesi adı geçen devletler arasında sık sık el değiştirmesine rağmen, bu mücadelelerden üstün çıkan taraf Partlar oldu.
Roma İmparatorluğu’nun üstünlüğü hiçbir zaman kalıcı olmadı.

Muş'ta Pers Hakimiyeti

Muş'tan Bir SokakManzarası

Persler, Med ordusunu yenerek (M.Ö. 550) bu devleti ortadan kaldırdılar.
Persler’in Doğu Anadolu’daki hâkimiyetleri yaklaşık 200 yüzyıl kadar sürdü.
Persler, I.Dareios zamanında güçlerinin zirvesine çıktılar.
Muş ve çevresi Pers hâkimiyetinde Babil Büyük Satraplığı içinde yer aldı.

Muş'ta Medler Dönemi

Muş'ta Tarihi Murat Köprüsü

Muş’un ilk çağ tarihinde Urartular’ı Medler takip etti.
Günümüz İran Azerbaycan’ında yaşamakta olan Medler, Asur Devleti’ni ortadan kaldırdıktan (MÖ 609) sonra Muş Ovası’na yöneldiler.
Medler, Kimmer-İskit saldırılarından yorgun düşen Urartu Devleti’ni, tarih sahnesinden silmekte zorlukla karşılaşmadılar.

Muş'ta Urartular Dönemi

Haspet Kalesi'nden Bir Görünüm, Muş

Urartu’ların tarih sahnesine çıkışları M.Ö. XIII. YY’a rastlamakla birlikte devlet olarak teşkilatlanmaları MÖ. IX. YY.’dadır.
Önceleri dağınık  bir konfederasyon durumunda  olan Urartu’lar, Asur Kralı III. Salmanassar’ın çağdaşı olan ilk Urartu Kralı Aramu (MÖ.850-840) dan sonra birleşik bir krallık durumuna geldiler.
Urartu devletinin gerçek kurucusu Aramu’dan sonra kral olan I. Sarduri (MÖ.840-830) dir.

Muş'ta Asurlular Dönemi

Muş Kalesi

Muş’un ilk çağ tarihi Urartu’larla başlar, ne var ki Muş’un dahil olduğu Doğu Anadolu’nun yüksek düzlüklerindeki M.Ö. II.bin’e ait yerleşmeleri, henüz yeterince gün ışığına çıkarılamadığından, Urartu’ların atalarının kimler olduğu kesin olarak bilinmemektedir.
Doğu Anadolu’nun bilinmeyenlerle dolu karanlık tarihi dönemleri, Asur kaynakları ve kitabeleriyle bir ölçüde aydınlanmıştır.

MUŞ SAYFASI İÇİN FAYDALANDIĞIMIZ KAYNAKLAR

1. http://www.mus.bel.tr/default.asp
2. http://www.panoramio.com/photo/6553761 
3. http://www.kenthaber.com/dogu-anadolu/mus
4. http://tr.wikipedia.org/wiki/Mu%C5%9F
5. http://www.mus.gov.tr/